انجمن مدیریت کسب‌وکار ایران مطالعات مدیریت، اقتصاد و کارآفرینی 2783-5227 7 3 2026 09 23 The Mediating Role of Adhocracy Culture in the Effect of Organizational Culture on Knowledge Sharing within Higher Education نقش میانجی فرهنگ ادهوکراسی در تأثیر فرهنگ سازمانی بر اشتراک دانش در آموزش عالی 1 14 254014 10.22034/jmek.2026.603693.1209 FA حسام زند حسامی گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. مجید فتاحی گروه مدیریت بازرگانی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران. 0000-0002-5479-768X Journal Article 2026 06 20 <span class="qwen-markdown-text" data-spm-anchor-id="a2ty_o01.29997173.0.i269.76f6c92114PXeE">This study examines the effect of organizational culture on knowledge sharing and tests the mediating role of adhocracy culture within higher education. A descriptive-correlational survey design was employed. The statistical population consisted of 2,152 employees at Islamic Azad Universities in Mazandaran Province, Iran. Using Cochran's formula, a sample of 327 participants was selected via convenience sampling. Data were collected using standard questionnaires and analyzed through SPSS and PLS-SEM. Measurement-model results supported internal consistency, convergent validity, and discriminant validity. Structural model assessment revealed that organizational culture had a significant positive direct effect on knowledge sharing (β=0.519, p<0.001) and on adhocracy culture (β=0.322, p<0.001). Furthermore, adhocracy culture positively affected knowledge sharing (β=0.320, p<0.001). The specific indirect effect of organizational culture on knowledge sharing through adhocracy culture was 0.103 (p<0.001). Since the direct effect remained significant, partial mediation was confirmed. The total effect was 0.622, and the model explained 47.9% of the variance in knowledge sharing. The findings suggest that supportive organizational values facilitate knowledge sharing partly by being translated into an adaptive, innovative, and flexible adhocracy culture. Ultimately, the study concludes that knowledge management in higher education is fundamentally a social and cultural design issue rather than merely a technological project, providing actionable insights for university policymakers to foster environments where knowledge flows seamlessly.</span> <span class="qwen-markdown-text" data-spm-anchor-id="a2ty_o01.29997173.0.i249.76f6c92114PXeE">هدف پژوهش حاضر تبیین سازوکار اثرگذاری فرهنگ سازمانی بر فرآیند اشتراک دانش با تأکید بر نقش میانجی فرهنگ ادهوکراسی در آموزش عالی است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی و همبستگی است. جامعه آماری شامل ۲۱۵۲ نفر از کارکنان دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان مازندران بود که بر اساس فرمول کوکران، ۳۲۷ نفر با روش نمونه‌گیری در دسترس در تحلیل نهایی مشارکت کردند. برای گردآوری داده‌ها از ابزارهای استاندارد سنجش فرهنگ سازمانی، فرهنگ ادهوکراسی و فرآیند اشتراک دانش استفاده شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS و رویکرد حداقل مربعات جزئی در SmartPLS انجام گرفت. نتایج مدل اندازه‌گیری نشان داد پایایی درونی، پایایی ترکیبی، روایی همگرا و روایی واگرا در سطح قابل قبول قرار دارند؛ به‌طوری‌که آلفای کرونباخ سازه‌های اشتراک دانش، ادهوکراسی و فرهنگ سازمانی به‌ترتیب ۰/۷۴۱، ۰/۷۷۸ و ۰/۹۱۲ و پایایی ترکیبی آنها ۰/۸۰۹، ۰/۸۳۵ و ۰/۹۳۸ بود. همچنین، فرهنگ سازمانی اثر مستقیم مثبت و معناداری بر اشتراک دانش داشت، فرهنگ سازمانی بر فرهنگ ادهوکراسی اثر مثبت و معنادار داشت و فرهنگ ادهوکراسی نیز بر اشتراک دانش اثر مثبت و معنادار داشت. نتایج تحلیل میانجی‌گری نشان داد فرهنگ ادهوکراسی نقش میانجی جزئی در رابطه بین فرهنگ سازمانی و اشتراک دانش ایفا می‌کند. مدل پژوهش ۴۷/۹ درصد از واریانس اشتراک دانش را تبیین کرد. یافته‌ها نشان می‌دهد که مدیریت دانش در دانشگاه‌ها بیش از آنکه یک پروژه فناورانه باشد، یک مسئله طراحی اجتماعی و فرهنگی است.</span> http://www.jmek.ir/article_254014_d513c6a2fd44082dca76601516ec46a0.pdf