نقش میانجی سرمایه اجتماعی در تأثیر رهبری خدمتگزار بر چابکی استراتژیک در صنعت گردشگری (مورد مطالعه: هتل‌های استان مازندران)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علیرضا عالمی 1
مجید فتاحی 2
آمنه رضازاده 3
1 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
3 دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
10.22034/jmek.2024.480130.1146
چکیده
هدف از این پژوهش، بررسی نقش میانجی سرمایه اجتماعی در تأثیر رهبری خدمتگزار بر چابکی استراتژیک در صنعت گردشگری استان مازندران است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مدیران و کارکنان هتل‌های پنج ستاره و لوکس استان مازندران (شامل هتل‌های میزبان بابلسر، پارسین آزادی خزر چالوس، مروارید خزر محمودآباد، ونوس پلاس چالوس و لیلیوم متل‌قو) به تعداد 1026 نفر می‌باشد. با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه 280 نفر تعیین و با روش نمونه‌گیری تصادفی در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌های استاندارد رهبری خدمتگزار رویز پالومینو و همکاران (2022)، چابکی استراتژیک هوآنگ (2019) و کلاوس و همکاران (2021) و سرمایه اجتماعی رویز پالومینو و همکاران (2022) بود که روایی آن‌ها توسط اساتید دانشگاه تأیید گردید. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS22 و Smart PLS4 و در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی (مدل‌سازی معادلات ساختاری) تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که رهبری خدمتگزار بر سرمایه اجتماعی و چابکی استراتژیک تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین، سرمایه اجتماعی بر چابکی استراتژیک تأثیر معناداری دارد. در نهایت، نتایج آزمون فرضیه اصلی حاکی از آن است که سرمایه اجتماعی در تأثیر رهبری خدمتگزار بر چابکی استراتژیک در صنعت گردشگری استان مازندران، نقش میانجی جزئی و معناداری ایفا می‌کند. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود مدیران صنعت گردشگری با به‌کارگیری سبک رهبری خدمتگزار، بسترهای تقویت سرمایه اجتماعی و در پی آن، ارتقای چابکی استراتژیک سازمان خود را فراهم نمایند.
کلیدواژه‌ها
سرمایه اجتماعی
رهبری خدمتگزار
چابکی استراتژیک
صنعت گردشگری
استان مازندران
موضوعات

عنوان مقاله English

The Mediating Role of Social Capital in the Effect of Servant Leadership on Strategic Agility within the Tourism Sector: A Case Study of Hotels in Mazandaran Province

نویسندگان English

Alireza Alami 1
Majid fattahi 2
Ameneh Rezazadeh 3
1 Master's degree, Department of Business Management, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Business Management, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
3 PhD in Business Administration, Faculty of Management, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
چکیده English

The purpose of this research is to investigate the mediating role of social capital in the effect of servant leadership on strategic agility in the tourism industry of Mazandaran province. This study is applied in terms of objective and descriptive-survey (correlational) in terms of data collection method. The statistical population includes all managers and employees of five-star and luxury hotels in Mazandaran province (including Host Babolsar, Parsian Azadi Khazar Chalus, Marvarid Khazar Mahmudabad, Venus Plus Chalus, and Lilium Motel Ghoo), totaling 1,026 individuals. Using Cochran's formula, the sample size was determined to be 280 people, selected via available random sampling. Data collection tools were standard questionnaires of servant leadership by Ruiz-Palomino et al. (2022), strategic agility by Huang (2019) and Klaus et al. (2021), and social capital by Ruiz-Palomino et al. (2022), with validity confirmed by university professors. Data were analyzed using SPSS version 22 and Smart PLS version 4 software in both descriptive and inferential statistics (Structural Equation Modeling) sections. The findings indicated that servant leadership has a significant positive impact on social capital and strategic agility. Furthermore, social capital has a significant impact on strategic agility. Ultimately, the results of the main hypothesis test reveal that social capital plays a significant partial mediating role in the effect of servant leadership on strategic agility in the tourism industry of Mazandaran province. Accordingly, it is suggested that tourism industry managers, by adopting a servant leadership style, provide the groundwork for strengthening social capital and, consequently, enhancing their organization's strategic agility and overall competitive advantage in the dynamic hospitality market.

کلیدواژه‌ها English

Social Capital
Servant Leadership
Strategic Agility
Tourism Industry
Mazandaran Province
آذر، ع.، و مومنی، م. (۱۳۸۴). آمار و کاربرد آن در مدیریت (جلد دوم). تهران: انتشارات سمت.
ابراهیمی، ف. (۱۳۹۹). نقش سرمایه اجتماعی در توسعه پایدار گردشگری. مطالعات مدیریت گردشگری، ۱۵(۴)، ۵۵-۷۰.
ابراهیم‌زاده دستجردی، ح.، و همکاران. (۱۳۹۹). تبیین مؤلفه‌های چابکی استراتژیک در صنعت هتلداری. فصلنامه پژوهش‌های صنعت گردشگری، ۹(۳)، ۱-۲۰.
احمدزاده، م. ا.، مرادی، م.، و مستقیمی، م. (۱۴۰۲). تبیین ارتباط چابکی استراتژیک با مؤلفه‌های تمایلات رفتاری مشتریان (مورد مطالعه: شرکت بیمه آسیا خراسان رضوی). علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۴(۲)، ۱۲-۲۹.
جوان امانی، و.، و اکبری، ح. (۱۴۰۰). بررسی رابطه رهبری تحول آفرین و عملکرد سازمانی. فصلنامه مطالعات مدیریت و توسعه پایدار، ۱(۱)، ۶۳-۸۸.
جلالی فراهانی، م.، و فریدونی، م. (۱۳۹۹). مدل‌یابی تاثیر رهبری خدمتگزار و توزیعی بر رفتار‌های پویای شغلی و ارتقاء عملکرد سازمانی. مطالعات مدیریت رفتار سازمانی در ورزش، ۷(۱)، ۲۵-۳۶.
حسن‌زاده ثمرین، و همکاران. (۱۳۹۹). مبانی سرمایه اجتماعی در سازمان. تهران: انتشارات دانشگاهی.
خدامی، س.، اصانلو، ب.، و پرتوی نیا، پ. (۱۴۰۲). نقش اتحاد راهبردی، ابعاد دوسوتوانی و چابکی راهبردی بر عملکرد بین‌المللی سازمان‌های ایرانی. مطالعات مدیریت راهبردی، ۱۰(۱)، ۱۸-۳۳.
رنجبر دشخوانی، م. (۱۴۰۰). بررسی نقش سرمایه اجتماعی در چابکی سازمانی. فصلنامه مدیریت دولتی، ۱۳(۲)، ۴۵-۶۲.
رحیمی، ر. (۱۳۹۶). رابطه بین سبک‌های رهبری و چابکی استراتژیک در سازمان‌های خدماتی. نشریه مدیریت سازمان‌های دولتی، ۵(۳)، ۷۸-۹۲.
سنجری، ح. (۱۳۹۰). سرمایه اجتماعی: مفاهیم، نظریه‌ها و کاربردها. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
صمغ‌آبادی، م. (۱۳۹۸). سرمایه اجتماعی و احساس ارزشمندی شغلی در کارکنان سازمان‌های دولتی. نشریه روانشناسی کار، ۱۰(۲)، ۳۴-۴۸.
غفوریان، م.، و همکاران. (۱۳۹۹). بررسی تأثیر رهبری خدمتگزار بر تعهد سازمانی و سرمایه اجتماعی. مدیریت منابع انسانی، ۱۲(۱)، ۸۹-۱۱۰.
محمدی، ح.، موسوی جد، س. م.، صالحی، ی.، و نعمتی، س. ه. (۱۴۰۲). تحلیلی بر نقش سرمایه اجتماعی، تعامل اجتماعی و تسهیم دانش در بازاریابی گردشگری الکترونیک. مطالعات اجتماعی گردشگری، ۲۳(۱۱)، ۱۸۱-۲۰۸.
معدنی، ج. (۱۴۰۲). پیوند مفهومی گردشگری و سرمایه اجتماعی در توسعه و تحول جامعه (مطالعه ترکیبی). مطالعات اجتماعی گردشگری، ۲۲(۱۱)، ۲۵۷-۲۸۴.
ناصرپور، م.، و موسوی، س. ن. (۱۴۰۲). ارزیابی تاثیر سرمایه اجتماعی بر توسعه گردشگری سلامت با نقش میانجی احساس امنیت عمومی. مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، ۴(۱)، ۲۰۷-۲۱۸.
نداف، م.، و خواجه، ع. (۱۴۰۰). تأثیر رهبری خدمتگزار بر عملکرد کارکنان با نقش میانجی سرمایه اجتماعی. پژوهش‌های مدیریت در ایران، ۲۵(۱)، ۱۱۳-۱۳۰.
Ahammad, M. F., Basu, S., Munjal, S., Clegg, J., & Shoham, O. B. (2021). Strategic agility, environmental uncertainties and international performance: The perspective of Indian firms. Journal of World Business, 56(4), 101153. https://doi.org/10.1016/j.jwb.2020.101153
Altinay, L., Sigala, M., & Waligo, V. (2016). Social value creation through tourism enterprise. Tourism Management, 54, 404-417. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.12.006
Berggren, S. (2019). The Rational-Legal Framework and Embeddedness in Local Social Capital Networks. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy, 3(2), 125-139.
Chen, S., & Peng, J. (2019). Determinants of frontline employee engagement and their influence on service performance. International Journal of Human Resource Management, 32(15), 1-24. https://doi.org/10.1080/09585192.2019.1657223
Dans, E. P., & González, P. A. (2019). Sustainable tourism and social value at World Heritage Sites: Towards a conservation plan for Altamira, Spain. Annals of Tourism Research, 74, 68-80. https://doi.org/10.1016/j.annals.2018.11.004
García-Villaverde, P. M., Elche, D., & Martínez-Pérez, Á. (2020). Understanding pioneering orientation in tourism clusters: Market dynamism and social capital. Tourism Management, 76, 103966. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2019.103966
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115-135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
Horsman, J. H. (2021). Perspectives of servant leadership and spirit in organization (Doctoral dissertation, Gonzaga University).
Khairy, H. A., Baquero, A., & Al-Romeedy, B. S. (2023). The Effect of Transactional Leadership on Organizational Agility in Tourism and Hospitality Businesses: The Mediating Roles of Organizational Trust and Ambidexterity. Sustainability, 15(19), 14337. https://doi.org/10.3390/su151914337
Kim, M. J., Lee, C. K., & Bonn, M. (2016). The effect of social capital and altruism on seniors' revisit intention to social network sites for tourism-related purposes. Tourism Management, 57, 201-211. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2015.09.007
Kline, R. B. (2010). Principles and practice of structural equation modeling (3rd ed.). Guilford Press.
Milano, C., Novelli, M., & Cheer, J. M. (2019). Overtourism and tourismphobia: A journey through four decades of tourism development, planning and local concerns. Tourism Planning & Development, 16(4), 353-357. https://doi.org/10.1080/21568316.2019.1596586
Musavengane, R., & Kloppers, R. (2020). Social capital: An investment towards community resilience in the collaborative natural resources management of community-based tourism schemes. Tourism Management Perspectives, 34, 100654. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2020.100654
Ruiz-Palomino, P., Yáñez-Araque, B., Jiménez-Estévez, P., & Gutiérrez-Broncano, S. (2022). Can servant leadership prevent hotel employee depression during the COVID-19 pandemic? A mediating and multigroup analysis. Technological Forecasting and Social Change, 174, 121192. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.121192
Zhou, L., Chan, E., & Song, H. (2017). Social capital and entrepreneurial mobility in early-stage tourism development: A case from rural China. Tourism Management, 63, 338-350. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2017.06.010

  • تاریخ دریافت 03 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 06 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 29 آذر 1403