تأثیر هوش هیجانی مدیران بر خلاقیت کارکنان: نقش میانجی رهبری توانمندساز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سوگند بریمانی 1
علیرضا چالویی اشرفی 1
محمد سینا امیرنژاد 2
1 کارشناسی ارشد، مدیریت بازرگانی گرایش بازاریابی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 کارشناسی ارشد، مدیریت کسب وکار گرایش استراتژی، دانشگاه علم وصنعت ایران، تهران، ایران.
10.22034/jmek.2025.525028.1178
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هوش هیجانی مدیران بر خلاقیت کارکنان با نقش میانجی رهبری توانمندساز در شرکت‌های کوچک و متوسط استان مازندران انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی است. داده‌های مورد نیاز از طریق پرسشنامه‌های استاندارد هوش هیجانی، رهبری توانمندساز و خلاقیت کارکنان بر اساس مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت جمع‌آوری شده‌اند. حجم نمونه شامل ۳۷۸ نفر از کارکنان شرکت‌های کوچک و متوسط استان مازندران بوده که به روش نمونه‌گیری طبقه‌ای انتخاب شده‌اند. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SmartPLS4 و SPSS و به روش تحلیل معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی انجام گرفته است. نتایج نشان می‌دهند که رهبری توانمندساز تأثیر مستقیم، مثبت و معناداری بر خلاقیت کارکنان دارد. همچنین، هوش هیجانی مدیران به‌طور مستقیم و غیرمستقیم از طریق رهبری توانمندساز، بر خلاقیت کارکنان تأثیر معنادار می‌گذارد. یافته‌ها حاکی از آن است که هوش هیجانی نقش میانجی معناداری در رابطه بین رهبری توانمندساز و خلاقیت کارکنان ایفا می‌کند. این پژوهش ضمن ارائه شواهد تجربی، زمینه لازم را برای توسعه الگوها و مدل‌های سازمانی در محیط‌های کسب‌وکار کوچک و متوسط فراهم می‌آورد و پیشنهاداتی کاربردی برای مدیران و تصمیم‌گیرندگان در زمینه افزایش خلاقیت کارکنان ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
هوش هیجانی
رهبری توانمندساز
خلاقیت کارکنان
مدل ساختاری
رهبری تحولی
موضوعات

عنوان مقاله English

The Impact of Managers' Emotional Intelligence on Employees' Creativity: The Mediating Role of Empowering Leadership

نویسندگان English

Sogand Barimani 1
Alireza Chaloei Ashrafi 1
Mohammad Sina Amirnejad 2
1 Master of Business Administration, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
2 Master's degree, Business Management, Strategy major, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.
چکیده English

The primary objective of this research is to investigate the impact of managers' emotional intelligence on employees' creativity, specifically examining the mediating role of empowering leadership within small and medium-sized enterprises (SMEs) located in Mazandaran Province, Iran. In today's highly competitive and knowledge-driven business environment, fostering employee creativity is recognized as a crucial strategic resource for organizational growth and sustainable development. The current study is applied in terms of its purpose and employs a descriptive-analytical survey method for data collection. The statistical population comprises employees of SMEs in Mazandaran Province, from which a sample of 378 individuals was selected utilizing a stratified random sampling technique. Data were gathered through standardized, validated questionnaires measuring emotional intelligence, empowering leadership, and employee creativity on a five-point Likert scale. The collected data were rigorously analyzed employing structural equation modeling (SEM) with the partial least squares (PLS) approach via SmartPLS4 and SPSS software. The empirical results demonstrate that empowering leadership exerts a direct, positive, and statistically significant influence on employee creativity. Furthermore, managers' emotional intelligence significantly affects employees' creativity both directly and indirectly through the mediating mechanism of empowering leadership. The findings also confirm that emotional intelligence plays a vital mediating role in strengthening the relationship between empowering leadership and employees’ creative behaviors. Ultimately, this paper provides profound theoretical insights and lays a robust foundation for developing tailored organizational models in SME environments. Additionally, it offers highly practical, actionable recommendations for managers and policymakers aiming to cultivate an innovative workplace culture and enhance overall employee creativity.

کلیدواژه‌ها English

Emotional Intelligence
Empowering Leadership
Employee Creativity
Structural Model
Transformational Leadership
احمدی، پوریا؛ محمدی، سارا؛ و اصغری، نادر. (۱۳۹۴). بررسی تأثیر هوش هیجانی بر عملکرد کارکنان. فصلنامه مدیریت و توسعه، ۱۲(۳)، ۴۵–۵۸.
بیگدلی، سعید؛ خاکسار، سیدحسین؛ و عابدی، نسرین. (۱۴۰۰). توانمندسازی کارکنان و تأثیر آن بر خلاقیت سازمانی. فصلنامه مدیریت فرهنگی، ۱۷(۵۹)، ۴۱–۵۴.
حسینیان، سیدعلی؛ فلاح، محمد؛ و نیکخواه، محسن. (۱۴۰۱). نقش رهبری توانمندساز در افزایش خلاقیت کارکنان. فصلنامه مدیریت استراتژیک، ۱۵(۲)، ۸۸–۱۰۱.
قره‌باغی، نسترن؛ و رحیم‌نیا، فریبرز. (۱۳۹۲). بررسی نقش واسطه‌ای هوش هیجانی مدیران در تأثیر سبک رهبری تحول‌گرا بر عملکرد زمینه‌ای کارکنان. پژوهش‌نامه مدیریت تحول، ۵(۱۰)، ۲۵–۴۴.
مرادی، علی؛ و زمانی، فرشید. (۱۳۹۴). توانمندسازی و خلاقیت سازمانی. فصلنامه مدیریت فرهنگی، ۱۰(۴)، ۱۱۲–۱۲۴.
محسنین، شهریار؛ و اسفیدانی، محمدرحیم. (۱۳۹۳). مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS). تهران: نشر مهربان.
نیکخواه، محسن؛ و حیدری، الهام. (۱۴۰۱). تأثیر فرهنگ سازمانی بر خلاقیت کارکنان. فصلنامه حسابداری و مدیریت سازمانی، ۱۶(۱)، ۷۵–۸۹.
نیکخواه، محسن؛ و مرزیه، افسانه. (۱۴۰۱). تأثیر رهبری توانمندساز بر خلاقیت کارکنان با تأکید بر استقلال شغلی. فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، ۱۰(۲)، ۵۵–۷۲.
Ahmad, P., Al-Muslem, A. S., & Al-Karim, S. A. (2023). The mediating role of emotional intelligence in the relationship between empowering leadership and employee creativity. International Journal of Business and Management, 18(4), 123–135. https://doi.org/10.5539/ijbm.v18n4p123
Amabile, T. M. (2021). Componential theory of creativity. Creativity Research Journal, 33(1), 1–15. https://doi.org/10.1080/10400419.2021.1872251
Bar-On, R. (2006). The Bar-On model of emotional-social intelligence (ESI). Psicothema, 18(Suppl.), 13–25.
Chand, M. (2015). The impact of emotional intelligence on employee creativity in small and medium enterprises. Journal of Business and Management, 12(4), 88–95.
Conger, J. A., & Kanungo, R. N. (1988). The empowerment process: Integrating perceived organizational power with personal sense of competence. Academy of Management Journal, 31(3), 470–481. https://doi.org/10.5465/256499
ElKelish, W., Hussain, A., AlMahameed, M., & Irsyadillah, I. (2024). Cultural influences on auditors' judgments and decisions: A narrative review. Arab Journal for Scientific Publishing, 8(77), 1–17. https://doi.org/10.36571/ajsp771
Goleman, D. (1995). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ. Bantam Books.
Huselid, M. A. (2021). Emotional intelligence and team performance: Evidence from corporate teams. Journal of Organizational Behavior, 42(3), 301–315. https://doi.org/10.1002/job.2504
Kumar, V., Sharma, M., & Garima, S. (2020). Empowering leadership and employee creativity: The moderating role of psychological safety. Journal of Creative Behavior, 54(4), 876–888. https://doi.org/10.1002/jocb.410
Renz, D., & Harth, M. (2022). Creativity at work: How leaders can foster creative behavior in organizations. Journal of Business Research, 142, 111–122. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.01.015
Yadegari, F., & Lalbakhsh, A. (2023). The impact of emotional intelligence on workplace stress and creativity. Iranian Journal of Psychology, 18(2), 45–58.
Zhang, X., & Bartol, K. M. (2022). Linking empowering leadership and employee creativity: Involving employees’ cognitive and affective states. The Leadership Quarterly, 33(2), 101–114. https://doi.org/10.1016/j.leaqua.2021.101425
مطالعات مدیریت، اقتصاد و کارآفرینی
دوره 6، شماره 3
پاییز 1404
صفحه 139-150

  • تاریخ دریافت 30 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 07 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 02 شهریور 1404