بررسی تأثیر فناوری بلاک‌چین بر گرایش به کارآفرینی سبز باتوجه‌به نقش میانجی اشتراک دانش دیجیتال در میان کارآفرینان استارتاپ‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید علیرضا حبیبی 1
عادل قربانی 2
1 کارشناسی ارشد، مهندسی کامپیوتر، گرایش رایانش امن، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 دکترای تجارت الکترونیک، دانشگاه اوکان، ترکیه
10.22034/jmek.2025.534518.1187
چکیده
هدف این پژوهش بررسی تأثیر فناوری بلاکچین بر گرایش به کارآفرینی سبز با تأکید بر نقش میانجی اشتراک‌گذاری دانش دیجیتال در میان کارآفرینان استارت‌آپی در ایران است. این مطالعه با بهره‌گیری از مدل پذیرش فناوری (دیویس، 1989) و نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده (آجزن، 1991)، تأثیر عوامل ادراک سودمندی، ادراک سهولت استفاده، نگرش، هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری ادراک‌شده بر پذیرش فناوری بلاکچین را ارزیابی کرد و نقش آن را در تقویت گرایش به کارآفرینی سبز از طریق اشتراک‌گذاری دانش دیجیتال بررسی نمود. روش تحقیق کمی بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد با مقیاس لیکرت 7 درجه‌ای از 420 کارآفرین استارت‌آپی در شهرهای تهران، اصفهان و شیراز جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS4 و مدل‌سازی معادلات ساختاری حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) انجام گرفت. نتایج نشان داد که ادراک سودمندی (β=0.38, p<0.01) و سهولت استفاده (β=0.34, p<0.01) تأثیر قوی بر پذیرش بلاکچین دارند. پذیرش بلاکچین به‌طور مستقیم (β=0.33, p<0.01) و غیرمستقیم از طریق اشتراک‌گذاری دانش دیجیتال (β=0.15, p<0.01) بر گرایش به کارآفرینی سبز تأثیر مثبت و معناداری داشت. اشتراک‌گذاری دانش دیجیتال به‌عنوان یک میانجی جزئی، این رابطه را تقویت کرد. این یافته‌ها بر اهمیت توسعه زیرساخت‌های بلاکچین و ترویج اشتراک‌گذاری دانش دیجیتال برای تقویت کارآفرینی سبز تأکید دارند. نتایج این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران و کارآفرینان در طراحی برنامه‌های آموزشی و زیرساختی برای ایجاد اکوسیستم‌های پایدار کمک کند.
کلیدواژه‌ها
فناوری بلاک‌چین
کارآفرینی سبز
اشتراک‌گذاری دانش دیجیتال
استارت‌آپ‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the impact of blockchain technology on the tendency towards green entrepreneurship with regard to the mediating role of digital knowledge sharing among startup entrepreneurs

نویسندگان English

Alireza Habibi 1
Adel Ghorbani 2
1 Master's degree, Computer Engineering, Secure Computing, Shahed University, Tehran, Iran
2 PhD in Electronic Commerce, Okan University, Turkey
چکیده English

This study aims to investigate the impact of blockchain technology on the inclination toward green entrepreneurship, with a focus on the mediating role of digital knowledge sharing among startup entrepreneurs in Iran. Drawing on the Technology Acceptance Model (Davis, 1989) and the Theory of Planned Behavior (Ajzen, 1991), this research evaluates the influence of perceived usefulness, perceived ease of use, attitude, subjective norms, and perceived behavioral control on the adoption of blockchain technology and its role in enhancing the inclination toward green entrepreneurship through digital knowledge sharing. A quantitative research approach was employed, and data were collected using a standardized 7-point Likert scale questionnaire from 420 startup entrepreneurs in the cities of Tehran, Isfahan, and Shiraz. Data analysis was conducted using SmartPLS4 software and Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM). The results revealed that perceived usefulness (β = 0.38, p < 0.01) and perceived ease of use (β = 0.34, p < 0.01) have a strong impact on blockchain adoption. Blockchain adoption directly (β = 0.33, p < 0.01) and indirectly, through digital knowledge sharing (β = 0.15, p < 0.01), had a significant positive effect on the inclination toward green entrepreneurship. Digital knowledge sharing partially mediated this relationship, strengthening its effect. These findings underscore the importance of developing blockchain infrastructure and promoting digital knowledge sharing to foster green entrepreneurship. The results of this study can assist policymakers and entrepreneurs in designing educational and infrastructural programs to create sustainable ecosystems.

کلیدواژه‌ها English

Blockchain Technology
Green Entrepreneurship
Digital Knowledge Sharing
Startups
 اکوسیستم استارت‌آپی ایران. (1402). گزارش سالانه استارت‌آپ‌های پایدار در ایران. انجمن استارت‌آپ‌های ایران.
رحیمی، ع.، و همکاران. (1402). چالش‌های اکوسیستم استارت‌آپی ایران در پذیرش فناوری‌های نوظهور. مجله کارآفرینی و نوآوری، 12(1)، 45-60.
زارعی، ح. (1403). کاربرد بلاکچین در استارت‌آپ‌های ایرانی: مطالعه موردی زرین‌پال. مجله فناوری و نوآوری، 15(2)، 78-92.
مرکز پژوهش‌های مجلس ایران. (1401). گزارش وضعیت اکوسیستم استارت‌آپی ایران. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Bock, G. W., Zmud, R. W., Kim, Y. G., & Lee, J. N. (2005). Behavioral intention formation in knowledge sharing: Examining the roles of extrinsic motivators, social-psychological forces, and organizational climate. MIS Quarterly, 29(1), 87–111. https://doi.org/10.2307/25148669
Chen, Y. (2020). Blockchain and sustainability: A systematic literature review. Journal of Cleaner Production, 255, 120184. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.120184
Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). Sage.
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340. https://doi.org/10.2307/249008
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2017). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (2nd ed.). Sage.
Jalil, M. F., Marikan, D. A. B. A., Ali, A., & Jais, M. (2025). The influence of blockchain technology on green entrepreneurial orientation through digital knowledge sharing among Gen Y and Gen Z entrepreneurs: A multigroup analysis. Sustainable Futures, 7, 100636. https://doi.org/10.1016/j.sftr.2025.100636
Kim, H., & Park, J. (2023). Blockchain adoption in startups: A TAM perspective. Information Systems Management, 40(2), 112–130. https://doi.org/10.1080/10580530.2022.2075142
Kuckertz, A., & Wagner, M. (2010). The influence of sustainability orientation on entrepreneurial intentions: Investigating the role of business experience. Journal of Business Venturing, 25(5), 524–539. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2009.09.001
Lee, H., & Chen, W. (2024). The role of digital platforms in facilitating knowledge sharing for green innovation. Technology and Innovation Management Review, 20(3), 45–60.
Li, J., & Wang, S. (2021). Blockchain technology and green innovation: A mediating role of knowledge sharing. Technological Forecasting and Social Change, 168, 120728. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2021.120728
Meek, W. R., Pacheco, D. F., & York, J. G. (2010). The impact of social norms on entrepreneurial action: Evidence from the environmental entrepreneurship context. Journal of Business Venturing, 25(5), 493–509. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2009.05.003
Nakamoto, S. (2008). Bitcoin: A peer-to-peer electronic cash system. White Paper. https://bitcoin.org/bitcoin.pdf
Quinn, J. B., & Thelen, L. T. (1989). Managing the green enterprise. The Journal of Business Strategy, 10(2), 33–38.
Saberi, S., Kouhizadeh, M., Sarkis, J., & Shen, L. (2019). Blockchain technology and its relationships to sustainable supply chain management. International Journal of Production Research, 57(7), 2117–2135. https://doi.org/10.1080/00207543.2018.1533261
Schaltegger, S., & Wagner, M. (2011). Sustainable entrepreneurship and sustainability innovation: Categories and interactions. Business Strategy and the Environment, 20(4), 222–237. https://doi.org/10.1002/bse.682
Swan, M. (2015). Blockchain: Blueprint for a new economy. O'Reilly Media.
Zhang, L., & Liu, Q. (2022). Digital knowledge sharing and sustainable entrepreneurship: Evidence from startups. Entrepreneurship Research Journal, 12(3), 345–367. https://doi.org/10.1515/erj-2020-0214
 
مطالعات مدیریت، اقتصاد و کارآفرینی
دوره 6، شماره 4
زمستان 1404
صفحه 41-53

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 13 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 23 شهریور 1404