تأثیر ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینانه بر قصد کارآفرینی دانشجویان: تبیین نقش میانجی خلاقیت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علی بدیع زاده 1
همایون اسدی 2
1 دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.
2 دکتری کارآفرینی، دانشکده مدیریت، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
10.22034/jmek.2026.603703.1213
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینانه بر قصد کارآفرینی دانشجویان و تبیین نقش میانجی خلاقیت انجام شد. مسئله اصلی این است که صفات فردی تا چه اندازه به‌طور مستقیم و تا چه اندازه از مسیر ظرفیت خلاقانه به قصد راه‌اندازی کسب‌وکار منتقل می‌شوند. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری، دانشجویان دانشگاه‌های آزاد اسلامی استان مازندران بودند. از میان ۴۰۰ پرسشنامه توزیع‌شده، ۳۸۳ پرسشنامه معتبر با روش نمونه‌گیری در دسترس و خوشه‌ای چندمرحله‌ای گردآوری و تحلیل شد. داده‌ها با پرسشنامه‌ای ۲۰ گویه‌ای با مقیاس پنج‌درجه‌ای لیکرت، شامل ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینانه (۸ گویه)، خلاقیت (۷ گویه) و قصد کارآفرینی (۵ گویه) گردآوری و با مدل‌یابی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی در نرم‌افزار SmartPLS نسخه ۳ تحلیل شد. نتایج نشان داد ویژگی‌های شخصیتی بر قصد کارآفرینی (β=۰٫۴۶۵؛ p<۰٫۰۰۱) و بر خلاقیت (β=۰٫۸۲۹؛ p<۰٫۰۰۱) اثر مثبت و معنادار دارد و خلاقیت نیز بر قصد کارآفرینی اثر مثبت و معناداری دارد (β=۰٫۲۵۸؛ p=۰٫۰۲۵). اثر غیرمستقیم ۰٫۲۱۴ و اثر کل ۰٫۶۷۹ بود و حدود ۳۱٫۵ درصد از اثر کل از مسیر خلاقیت منتقل شد که بیانگر میانجی‌گری جزئی است. ضرایب تعیین خلاقیت و قصد کارآفرینی به‌ترتیب ۰٫۶۸۶ و ۰٫۴۸۲ بود. یافته‌ها نشان می‌دهد پرورش هم‌زمان ویژگی‌های فردی و خلاقیت می‌تواند در طراحی مداخلات آموزشی دانشگاهی برای تقویت قصد کارآفرینی سودمند باشد؛ با این حال، به دلیل همپوشانی تجربی میان دو سازه شخصیت و خلاقیت، تعمیم نتایج مستلزم احتیاط است.
کلیدواژه‌ها
ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینانه
خلاقیت
قصد کارآفرینی
دانشجویان
مدل‌یابی معادلات ساختاری با حداقل مربعات جزئی
موضوعات

عنوان مقاله English

The Effect of Entrepreneurial Personality Traits on Students’ Entrepreneurial Intention: The Mediating Role of Creativity

نویسندگان English

Ali Badiezadeh 1
Homayoun Asadi 2
1 Faculty of Management and Accounting, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
2 PhD in Entrepreneurship, Faculty of Management, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
چکیده English

This study examined the effect of entrepreneurial personality traits on students’ entrepreneurial intention and clarified the mediating role of creativity. The central question was how far individual traits translate directly into the intention to start a business, and how far they do so through creative capacity. The study was applied in purpose and descriptive-correlational in method. The statistical population comprised students of Islamic Azad Universities in Mazandaran Province, Iran. Of 400 distributed questionnaires, 383 valid responses were collected through convenience and multistage cluster sampling and analyzed. Data were gathered with a 20-item, five-point Likert questionnaire covering entrepreneurial personality traits (8 items), creativity (7 items), and entrepreneurial intention (5 items). They were analyzed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) in SmartPLS 3. Personality traits had a positive and significant effect on entrepreneurial intention (β = 0.465, t = 7.145, p < 0.001) and on creativity (β = 0.829, t = 34.019, p < 0.001). Creativity, in turn, had a positive and significant effect on entrepreneurial intention (β = 0.258, t = 2.242, p = 0.025). The indirect effect was 0.214 and the total effect 0.679, so creativity transmitted about 31.5% of the total effect, indicating partial mediation. The coefficients of determination were 0.686 for creativity and 0.482 for entrepreneurial intention. The findings suggest that developing individual traits and creativity together can help universities design interventions that strengthen students’ entrepreneurial intention. However, because personality and creativity overlap empirically, the results should be generalized with caution.

کلیدواژه‌ها English

Entrepreneurial personality traits
Creativity
Entrepreneurial intention
University students
Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM).
امینی، محمد؛ تمنایی‌فر، محمدرضا؛ و غلامی علوی، صدیقه. (۱۳۹۲). ارزیابی قابلیت‌های کارآفرینی دانشجویان؛ بازاندیشی در مأموریت‌های برنامه درسی آموزش عالی. فصلنامه توسعه کارآفرینی، ۶(۱)، ۱۴۵-۱۶۴.
صفری، سعید؛ کشاورزی، علی‌حسین؛ و حسینی‌راد، مریم. (۱۳۹۴). تأثیر آموزش‌های خوداشتغالی بر قصد کارآفرینانه فرزندان شاهد و ایثارگر. اولین همایش بین‌المللی علوم مدیریت: پیشرفت‌ها، نوآوری‌ها و چالش‌ها.
کرد‌نایج، اصغر؛ ابراهیمی، آذرخش؛ و خاکی، غلامرضا. (۱۳۸۶). بررسی ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینان برتر و مقایسه آن با افراد عادی (مطالعه موردی: کارآفرینان برتر استان اصفهان). پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، ۱(۱)، ۶۷-۸۸.
محسنین، شهریار؛ و اسفیدانی، محمدرحیم. (۱۳۹۳). مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم‌افزار SmartPLS. تهران: نشر مهربان.
مکی‌زاده، وحید؛ خرم، رضا؛ بحری، شیما؛ و شراعی، فاطمه. (۱۳۹۹). نقش آموزش کارآفرینی و خلاقیت مدرس بر قصد کارآفرینانه دانشجویان مراکز آموزش عالی علوم دریایی هرمزگان. فصلنامه علمی آموزش علوم دریایی، ۷(۴)، ۱-۱۵.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Amabile, T. M. (1983). The social psychology of creativity: A componential conceptualization. Journal of Personality and Social Psychology, 45(2), 357–376. https://doi.org/10.1037/0022-3514.45.2.357
Amabile, T. M. (1996). Creativity in context: Update to “The social psychology of creativity.” Westview Press.
Barba-Sánchez, V., & Atienza-Sahuquillo, C. (2018). Entrepreneurial intention among engineering students: The role of entrepreneurship education. European Research on Management and Business Economics, 24(1), 53–61.
Bujor, A., & Avasilcai, S. (2016). The creative entrepreneur: A framework of analysis. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 221, 21–28.
Chen, J., Jiang, J., & Zhang, Y. (2015). The effects of transformational leadership on employee creativity: The moderating role of intrinsic motivation. Social Behavior and Personality: An International Journal, 43(8), 1221–1234.
Etzkowitz, H. (2017). Innovation lodestar: The entrepreneurial university in a stellar knowledge firmament. Technological Forecasting and Social Change, 123, 122–129.
Hair, J. F., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2011). PLS-SEM: Indeed a silver bullet. Journal of Marketing Theory and Practice, 19(2), 139–151.
Karabulut, A. T. (2016). Personality traits on entrepreneurial intention. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 229, 12–21. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2016.07.109
Kimmitt, J., Muñoz, P., & Newbery, R. (2020). Poverty and the varieties of entrepreneurship in the pursuit of prosperity. Journal of Business Venturing, 35(4), 1–18.
Kirby, D. A., Guerrero, M., & Urbano, D. (2011). Making universities more entrepreneurial: Development of a model. Canadian Journal of Administrative Sciences, 28(3), 302–316. https://doi.org/10.1002/cjas.220
Krueger, N. F. (2007). What lies beneath? The experiential essence of entrepreneurial thinking. Entrepreneurship Theory and Practice, 31(1), 123–138.
Küttim, M., Kallaste, M., Venesaar, U., & Kiis, A. (2014). Entrepreneurship education at university level and students’ entrepreneurial intentions. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 110, 658–668.
Li, L. N., Huang, J. H., & Gao, S. Y. (2022). The relationship between personality traits and entrepreneurial intention among college students: The mediating role of creativity. Frontiers in Psychology, 13, Article 822206. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.822206
Maresch, D., Harms, R., Kailer, N., & Wimmer-Wurm, B. (2016). The impact of entrepreneurship education on the entrepreneurial intention of students in science and engineering versus business studies university programs. Technological Forecasting and Social Change, 104, 172–179.
Martin, B. C., McNally, J. J., & Kay, M. J. (2013). Examining the formation of human capital in entrepreneurship: A meta-analysis of entrepreneurship education outcomes. Journal of Business Venturing, 28(2), 211–224.
Mat, S. C., Maat, S. M., & Mohd, N. (2015). Identifying factors that affecting the entrepreneurial intention among engineering technology students. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 211, 1016–1022.
Ratten, V. (2017). Entrepreneurial universities: The role of communities, people and places. Journal of Enterprising Communities: People and Places in the Global Economy, 11(3), 310–315.
Salameh, A. A., Akhtar, H., Gul, R., Omar, A. B., & Hanif, S. (2022). Personality traits and entrepreneurial intentions: Financial risk-taking as mediator. Frontiers in Psychology, 13, Article 927718. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.927718
Zhao, H., Seibert, S. E., & Lumpkin, G. T. (2010). The relationship of personality to entrepreneurial intentions and performance: A meta-analytic review. Journal of Management, 36(2), 381–404. https://doi.org/10.1177/0149206309335187
Zhou, J., & Li, X. (2020). Entrepreneurial intention among university students: The roles of perceived desirability and feasibility. Journal of Entrepreneurship Education, 23(2), 1–15.
 
 

  • تاریخ دریافت 26 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 22 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 25 شهریور 1405