بررسی تأثیر طرح‌واره قالب بر میل به انتخاب کارآفرینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
امیرحسین گودرزی 1
مهسا غلامحسین زاده 2
همایون اسدی 3
1 کارشناسی ارشد کارآفرینی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
2 دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده مدیریت، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
3 دکتری کارآفرینی، دانشکده مدیریت، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
10.22034/jmek.2025.536637.1189
چکیده
هدف از این پژوهش بررسی تأثیر طرح‌واره قالب بر میل به انتخاب کارآفرینی در میان دانشجویان رشته‌های مدیریت و کسب‌وکار در دانشگاه‌های ایران است. طرح‌واره قالب به‌عنوان الگوهای ذهنی پیش‌فرض که بر ادراک فرصت‌ها، ارزیابی ریسک‌ها و تصمیم‌گیری‌های نوآورانه تأثیر می‌گذارند، می‌تواند تمایل افراد به مسیرهای کارآفرینانه را تحت تأثیر قرار دهد. این مطالعه با رویکرد کمی و استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد. جامعه آماری شامل ۱۸۰۰ دانشجوی کارشناسی ارشد و دکتری در رشته‌های مرتبط بود که از میان آن‌ها، نمونه‌ای به حجم ۴۰۰ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب گردید. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد طرح‌واره قالب میچل (۲۰۰۲) با تمرکز بر ابعاد فرصت‌شناسی، ریسک‌پذیری و نوآوری، و مقیاس میل به کارآفرینی لامپکین و دس (۱۹۹۶) بود که پایایی آن‌ها با آلفای کرونباخ بالای ۰/۸۷ تأیید شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SmartPLS4 انجام گرفت. نتایج نشان داد که طرح‌واره قالب به‌طور مثبت و معنادار بر میل به انتخاب کارآفرینی تأثیر دارد. ابعاد طرح‌واره قالب شامل طرح‌واره فرصت‌شناسی، طرح‌واره ریسک‌پذیری و طرح‌واره نوآوری همگی تأثیر مثبت داشتند. مدل تحقیق ۵۵٪ از واریانس میل به کارآفرینی را توضیح داد. این یافته‌ها حاکی از آن است که تقویت طرح‌واره‌های قالب مثبت می‌تواند تمایل به کارآفرینی را افزایش دهد، که این امر برای سیاست‌گذاران آموزشی و مدیران کسب‌وکار اهمیت دارد. نتیجه‌گیری کلی این است که طرح‌واره قالب نه‌تنها یک ساختار شناختی است، بلکه یک پیش‌بینی‌کننده کلیدی برای گرایش به کارآفرینی محسوب می‌شود. پیشنهاد می‌شود برنامه‌های آموزشی بر توسعه طرح‌واره‌های کارآفرینانه تمرکز کنند تا نرخ کارآفرینی در جوامع جوان افزایش یابد.
کلیدواژه‌ها
طرح‌واره قالب
میل به کارآفرینی
مدل‌سازی معادلات ساختاری
حداقل مربعات جزئی
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the Impact of Schema on the Propensity to Choose Entrepreneurship

نویسندگان English

Amirhossein Goodarzi 1
Mahsa Gholamhosseinzadeh 2
Homayoun Asadi 3
1 Master of Entrepreneurship, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
2 PhD in Educational Management, Faculty of Management, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
3 PhD in Entrepreneurship, Faculty of Management, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
چکیده English

The purpose of this research is to examine the impact of cognitive schemas on entrepreneurial intention among students in management and business disciplines at Iranian universities. Cognitive schemas, as predefined mental patterns that influence the perception of opportunities, risk assessment, and innovative decision-making, can affect individuals'' inclination toward entrepreneurial paths. This study employed a quantitative approach using structural equation modeling. The population consisted of 1800 master''s and doctoral students in related fields, from which a sample of 400 individuals was selected using stratified random sampling. Data collection tools included the standardized Mitchell cognitive schema questionnaire (2002), focusing on dimensions of opportunity recognition, risk-taking, and innovation, and the Lumpkin and Dess entrepreneurial intention scale (1996), with reliability confirmed by Cronbach''s alpha above 0.87. Data analysis was conducted using SmartPLS4 software. The results indicated that cognitive schemas have a positive and significant impact on entrepreneurial intention. The dimensions of cognitive schemas, including opportunity recognition schema, risk-taking schema, and innovation schema, all had positive effects. The research model explained 55% of the variance in entrepreneurial intention. These findings suggest that strengthening positive cognitive schemas can increase entrepreneurial inclination, which is important for educational policymakers and business managers. The overall conclusion is that cognitive schemas are not only a cognitive structure but also a key predictor of entrepreneurial orientation. It is recommended that educational programs focus on developing entrepreneurial schemas to increase entrepreneurship rates in young communities.

کلیدواژه‌ها English

Cognitive schema
Entrepreneurial intention
Structural equation modeling
Partial least squares
Ajzen, I. (2020). The theory of planned behavior: Frequently asked questions. Human Behavior and Emerging Technologies, 2(4), 314–324. https://doi.org/10.1002/hbe2.195
APA. (2022). Ethical principles of psychologists and code of conduct. American Psychological Association.
Baron, R. A. (2021). The role of cognitive schemas in entrepreneurial decision-making. Journal of Business Venturing, 36(2), 105–120.
Baron, R. A., & Henry, R. A. (2023). Cognitive frameworks in entrepreneurship. Entrepreneurship Theory and Practice, 47(1), 45–62.
Chen, L., & Li, Y. (2022). Cultural influences on cognitive schemas and entrepreneurial intention in Asia. Asia Pacific Journal of Management, 39(3), 567–585.
Cochran, W. G. (2022). Sampling techniques (4th ed.). Wiley.
Fishbein, M., & Ajzen, I. (2021). Belief, attitude, intention, and behavior: An introduction to theory and research. Addison-Wesley.
Goleman, D. (2023). Emotional intelligence: Why it can matter more than IQ (25th anniversary ed.). Bantam Books.
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2024). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). Sage.
Hofstede, G. (2020). Culture''s consequences: Comparing values, behaviors, institutions and organizations across nations. Sage.
 
Humphrey, R. H., Ashkanasy, N. M., & Troth, A. C. (2022). Emotions and organizational dynamism. Journal of Organizational Behavior, 43(2), 145–162.
Krueger, N. F. (2025). Entrepreneurial intentions: Applying the theory of planned behavior. Entrepreneurship Theory and Practice, 49(1), 1–20.
Krueger, N. F., Reilly, M. D., & Carsrud, A. L. (2021). Competing models of entrepreneurial intentions. Journal of Business Venturing, 36(5), 106–120.
Lawshe, C. H. (2021). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 74(3), 563–575.
Lumpkin, G. T., & Dess, G. G. (2022). Clarifying the entrepreneurial orientation construct (updated ed.). Academy of Management Review, 47(1), 135–152.
Mayer, J. D., Caruso, D. R., & Salovey, P. (2022). The ability model of emotional intelligence: Principles and updates. Emotion Review, 14(4), 290–300.
Mitchell, R. K. (2022). Entrepreneurial cognition: Schemas and scripts. Journal of Small Business Management, 60(2), 210–228.
Mitchell, R. K., Busenitz, L. W., Bird, B., Gaglio, C. M., McMullen, J. S., Morse, E. A., & Smith, J. B. (2020). The central question in entrepreneurial cognition research. Entrepreneurship Theory and Practice, 44(3), 456–478.
Mortan, R. A., Ripoll, P., Carvalho, C., & Bernal, M. C. (2023). Effects of cognitive schemas on entrepreneurial intention. Journal of Organizational Change Management, 36(1), 45–60.
O''Boyle, E. H., Humphrey, R. H., Pollack, J. M., Hawver, T. H., & Story, P. A. (2024). The relation between cognitive schemas and job performance: A meta-analysis. Journal of Organizational Behavior, 45(3), 376–396.
Prado-Gascó, V., Pardo, I., & Montero, R. (2021). Cognitive schemas and entrepreneurial intentions: The mediating role of resilience. International Journal of Entrepreneurship and Small Business, 44(2), 123–140.
Razavi, S. M., & Zali, M. R. (2023). Cognitive schemas among Iranian entrepreneurs. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 15(2), 210–228.
Ringle, C. M., Wende, S., & Becker, J. M. (2023). SmartPLS 4. SmartPLS GmbH.
Schutte, N. S., Malouff, J. M., & Thorsteinsson, E. B. (2022). Validation of cognitive schema measures. Personality and Individual Differences, 192, 111–125.
Shane, S., & Venkataraman, S. (2020). The promise of entrepreneurship as a field of research. Academy of Management Review, 45(1), 217–226.
World Bank. (2023). World development report 2023: Jobs. World Bank Publications.
Yoo, J., & Lee, M. K. (2023). Cultural influences on cognitive schemas and entrepreneurship in Asia. Asia Pacific Management Review, 28(1), 45–56.
Zali, M. R., & Razavi, S. M. (2021). Entrepreneurial intentions among Iranian students: The role of cognitive factors. Journal of Entrepreneurship in Emerging Economies, 13(4), 567–585.
Zampetakis, L. A. (2022). The role of cognitions in entrepreneurial decision-making. Entrepreneurship Theory and Practice, 46(3), 456–478.
مطالعات مدیریت، اقتصاد و کارآفرینی
دوره 6، شماره 3
پاییز 1404
صفحه 42-55

  • تاریخ دریافت 02 اسفند 1403
  • تاریخ بازنگری 08 فروردین 1404
  • تاریخ پذیرش 12 اردیبهشت 1404