تأثیر گرایش محیط‌محور بر عملکرد مالی شرکت با نقش میانجی مدیریت تأمین سبز و نقش تعدیل‌گر سرمایه اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
زهرا حسن قربان 1
هدی معینی 2
1 گروه مدیریت مالی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد الکترونیکی، تهران، ایران.
2 گروه مدیریت مالی، واحد الکترونیکی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.22034/jmek.2026.426008.1115
چکیده
بسیاری از شرکت‌ها اهمیت مدیریت سبز را به رسمیت شناخته‌اند و فعالیت‌های مربوطه مانند محیط محوری را سرسختانه انجام داده‌اند. هدف اصلی مدیریت محیط محوری دستیابی به عملکرد بالا و مزایای رقابتی پایدار است، اما ادبیات پژوهشی درباره مزایای مالی مدیریت سبز محدود است. در همین راستا، مطالعه حاضر به بررسی تأثیر محیط محوری بر عملکرد مالی شرکت با توجه به نقش میانجی مدیریت تأمین‌کنندگان سبز و نقش تعدیل‌گر سرمایه اجتماعی پرداخته است. مطالعه حاضر یک تحقیق توصیفی-پیمایشی و از نظر ماهیت داده‌ها کمّی است. جامعه آماری متشکل از صنایع صادراتی فعال پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد. برای نمونه‌گیری، ۱۰۰ شرکت انتخاب شدند و از هر شرکت یک مدیر ارشد به پرسشنامه‌های محیط محوری، مدیریت تأمین‌کنندگان سبز و سرمایه اجتماعی پاسخ داد. داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزارهای SmartPLS و SPSS مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که مدیریت تأمین‌کنندگان سبز نقش میانجیگری مثبت و معنادار و سرمایه اجتماعی نقش تعدیل‌گر مثبت و معناداری در زمینه تأثیر محیط محوری بر عملکرد مالی شرکت‌ها دارد. همچنین، محیط محوری بر عملکرد مالی و مدیریت تأمین‌کنندگان سبز تأثیر مثبت و معناداری دارد و مدیریت تأمین‌کنندگان سبز نیز تأثیر مثبت و معناداری بر عملکرد مالی دارد. در نهایت، نقش تعدیل‌گر سرمایه اجتماعی در تأثیر محیط محوری بر مدیریت تأمین‌کنندگان سبز تأیید شد.
کلیدواژه‌ها
محیط محوری
عملکرد مالی
مدیریت تأمین‌کنندگان سبز
سرمایه اجتماعی
موضوعات

عنوان مقاله English

Impact of environmental orientation on financial performance of the company due to the mediating role of suppliers green management and the moderating role of social capital

نویسندگان English

Zahra Hassanghorban 1
hoda Moini 2
1 Department of financial Management, E campus, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 1. Department of management, E campus, Islamic Azad university, Tehran, Iran
چکیده English

Many companies have recognized the importance of green management and actively engaged in related activities such as environmental orientation. The central goal of environmental orientation management is to achieve high performance and sustainable competitive advantages, but the literature on the financial benefits of green management is limited. In this regard, the present study examines the impact of environmental orientation on corporate financial performance with regard to the mediating role of green supplier management and the moderating role of social capital. The present study is a descriptive-survey research. The statistical population consists of active export industries admitted to Tehran Stock Exchange. A sample of 100 companies was selected to collect financial performance data, and a senior manager from each company answered the environmental orientation, green supplier management, and social capital questionnaires. The data were analyzed using structural equation modeling and SmartPLS and SPSS software. The findings indicated that green supplier management plays a positive and significant mediating role and social capital plays a positive and significant moderating role in influencing environmental orientation on corporate financial performance. It was found that environmental orientation had a significant and positive impact on financial performance and green supplier management. Also, green supplier management has a positive and significant effect on financial performance. Finally, the findings confirmed the significant moderating role of social capital in the impact of environmental orientation on green supplier management.

کلیدواژه‌ها English

Environmental Orientation
Financial Performance
Green Supplier Management
Social Capital
احمدی‌نوری، حمزه و نیک‌نژاد، علی (۱۳۹۵). رابطه بین مدیریت زنجیره تأمین سبز مشتری‌محور و عملکرد سازمان. پنجمین کنفرانس بین‌المللی حسابداری و مدیریت و دومین کنفرانس کارآفرینی و نوآوری‌های باز، تهران، همایش‌گران مهر اشراق.
ایل‌بیگی، الناز؛ ناظری، علی و کاظمی، محمدمهدی (۱۳۹۶). سیستم مدیریت زیست‌محیطی و عملکرد مالی سازمان؛ نقش میانجی مزیت رقابتی و تعدیلگر هزینه تعویض. مدیریت استاندارد و کیفیت، ۷(۳/۲۵)، ۶-۱۸.
برادران، و همکاران (۱۳۹۵). تأثیر ابعاد مدیریت زنجیره تأمین سبز بر عملکرد سازمان با رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری. مطالعات مدیریت و حسابداری، ۲۳۷.
صفرزاده، ح؛ تدین، ا و حرمحمدی، م (۱۳۹۱). بررسی تأثیر استراتژی‌های مدیریت دانش بر نوآوری و عملکرد سازمانی (مطالعه موردی مرکز بهداشتی و درمانی شمال فارس). طلوع بهداشت، ۱۱(مسلسل ۳۴)، ۷۶-۸۶.
غلامی، سودابه و ناظری، علی (۱۳۹۷). مدیریت زنجیره تأمین سبز و عملکرد سازمان؛ نقش تعدیل‌گر گواهینامه ایزو. مدیریت و توسعه، ۸(۲۷)، ۵-۲۰.
کریمی، زهرا؛ میگونی، احمد و ثابت، مهرداد (۱۳۹۵). مقایسه مثبت‌اندیشی، رضایت شغلی و کیفیت زندگی حرفه‌ای دریانوردان و کارمندان خشکی شرکت ملی نفتکش ایران. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی، ۸(۲۷).
محمدی، سیدمهدی و الاسوندی، نریمان (۱۳۹۵). بررسی تأثیر عوامل محرک اجرای مدیریت زنجیره تأمین سبز بر عملکرد شرکت‌های تولیدی کوچک و متوسط. پنجمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری، سن‌پترزبورگ، روسیه.
معزز، هاشم و عزیزی، جواد (۱۳۹۵). توسعه مدل مدیریت زنجیره تأمین سبز یانگ در شرکت سینره. مدیریت صنعتی، ۸(۲)، ۳۰۹-۳۳۲.
میرا، سیدابوالقاسم؛ خانلری، امیر و دیندار، یاشار (۱۳۹۷). بررسی تأثیر اعتقادات دینی مصرف‌کنندگان ایرانی بر تمایل به خرید محصولات کشوری متخاصم. مدیریت بازرگانی، ۱۰(۱)، ۱۸۷-۲۰۶.
میرزایی، زینب و گل‌پرور، محسن (۱۳۹۸). تأثیر سرمایه روان‌شناختی بر عملکرد شغلی با توجه به نقش واسطه‌ای رضایت شغلی و تعهد سازمانی در کارکنان شرکت مخابرات. دانش و پژوهش در روان‌شناسی کاربردی، ۲۰(۱)، ۱-۱۲.
نظری، جواد و مختاری، مرضیه (۱۳۸۸). تحلیل عاملی و کاربرد آن در علوم اجتماعی. علوم اجتماعی، کتاب ماه، (۱۴).
وکیلی‌فرد، حمیدرضا و حسین‌پور، فاطمه (۱۳۹۶). بررسی اثر شدت نگرش مذهبی حسابداران بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت. حسابداری ارزشی و رفتاری، ۲(۳)، ۱۸۵-۲۱۴.
وهاب‌پور، نیره و صفرزاده، حسین (۱۳۹۶). بررسی نحوه اثرگذاری یکپارچگی زنجیره تأمین بر عملکرد شرکت با استفاده از متغیرهای میانجی قابلیت‌های رقابتی و مدیریت زنجیره تأمین. فصلنامه مطالعات مدیریت و حسابداری، شماره ویژه کنفرانس بین‌المللی مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی، ۳۰۱-۳۱۴.
یدالهی، شهربانو و حسینی، سیدیعقوب (۱۳۹۲). آمار پارامتریک و روش پژوهش. اشراقی، صفار.
Abdul-Rashid, S. H. H., Sakundarini, N., Raja Ghazilla, R. A., & Thurasamy, R. (2017). The impact of sustainable manufacturing practices on sustainability performance: Empirical evidence from Malaysia. International Journal of Operations & Production Management, 37(2), 182-204.
Baker, W. E., & Sinkula, J. M. (2005). The influence of organizational market orientation on environmental product performance. Journal of the Academy of Marketing Science, 33(4), 478-491.
Bakker, A. B., Tims, M., & Derks, D. (2012). Proactive personality and job performance: The role of job crafting and work engagement. Human Relations, 65, 1359-1378.
Buysse, K., & Verbeke, A. (2003). Proactive environmental strategies: A stakeholder management perspective. Strategic Management Journal, 24(5), 453-470.
Çankaya, S., & Sezen, B. (2018). Effects of green supply chain management practices on sustainability performance. Journal of Manufacturing Technology Management, 17, 1-25.
Carey, S., Lawson, B., & Krause, D. R. (2011). Social capital configuration, legal bonds and performance in buyer-supplier relationships. Journal of Operations Management, 29(4), 277-288.
Chan, R. Y. (2010). Corporate environmentalism pursuit by foreign firms competing in China. Journal of World Business, 45(1), 80-92.
Cowell, S. J., & Parkinson, S. (2003). Localisation of UK food production: An analysis using land area and energy as indicators. Agriculture, Ecosystems & Environment, 94(2), 221-236.
Croom, S., Vidal, N., Spetic, W., Marshall, D., & McCarthy, L. (2018). Impact of social sustainability orientation and supply chain practices on operational performance. International Journal of Operations & Production Management, 38(12), 2344-2366.
De Sousa Jabbour, A. B. L., Vazquez-Brust, D., Jabbour, C. J. C., & Latan, H. (2017). Green supply chain practices and environmental performance in Brazil: Survey, case studies, and implications for B2B. Industrial Marketing Management, 66, 13-28.
Green, K. W., Inman, R. A., Sower, V. E., & Zelbst, P. J. (2019). Impact of JIT, TQM and green supply chain practices on environmental sustainability. Journal of Manufacturing Technology Management, 30(1), 26-47.
Green, K. W., Zelbst, P. J., Meacham, J., & Bhadauria, V. S. (2012). Green supply chain management practices: Impact on performance. Supply Chain Management: An International Journal, 17(3), 290-305.
Khan, S. A. R., & Qianli, D. (2017). Impact of green supply chain management practices on firms' performance: An empirical study from the perspective of Pakistan. Environmental Science and Pollution Research, 24(20), 16829-16844.
Kramar, R. (2013). Beyond strategic human resource management: Is sustainable human resource management the next approach? The International Journal of Human Resource Management, 25(8), 1069-1089.
Leonidou, C. N., & Leonidou, L. C. (2011). Research into environmental marketing/management: A bibliographic analysis. European Journal of Marketing, 45(1/2), 68-103.
Maria Vanalle, R., DeVos, G., Miller, G., Godinho Filho, M., & Lucato, W. C. (2017). Green supply chain management: An investigation of pressures, practices, and performance within the Brazilian automotive supply chain. Journal of Cleaner Production, 151, 250-259.
Minkov, M. (2013). Cross-cultural analysis: The science and art of comparing the world's modern societies and their cultures. Sage.
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). New York: McGraw-Hill.
Paulraj, A., Chen, I. J., & Blome, C. (2017). Motives and performance outcomes of sustainable supply chain management practices: A multi-theoretical perspective. Journal of Business Ethics, 145(2), 239-258.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5th ed.). Pearson Education Inc./Allyn and Bacon.
Wang, Z., Wang, Q., Zhang, S., & Zhao, X. (2018). Effects of customer and cost drivers on green supply chain management practices and environmental performance. Journal of Cleaner Production, 189, 673-682.
Wetzels, M., Odekerken-Schröder, G., & Van Oppen, C. (2009). Assessing hierarchical construct models. MIS Quarterly, 33(1), 177-195.
Yu, Y., & Huo, B. (2018). The impact of environmental orientation on supplier green management and financial performance: The moderating role of relational capital. Journal of Cleaner Production, 198, 111-198.
Zaid, A. A., Jaaron, A. A., & Bon, A. T. (2018). The impact of green human resource management and green supply chain management practices on sustainable performance: An empirical study. Journal of Cleaner Production, 204, 965-979.
Zhu, Q., Sarkis, J., & Lai, K. (2008). Confirmation of a measurement model for green supply chain management practices implementation. International Journal of Production Economics, 111, 261-273.
Zhu, Q., Sarkis, J., & Lai, K. (2013). Institutional-based antecedents and performance outcomes of internal and external green supply chain management practices. Journal of Purchasing and Supply Management, 19(2), 106-117.
Zoogah, D. B. (2011). The dynamics of green HRM behaviors: A cognitive social information processing approach. German Journal of Research in Human Resource Management, 25(2), 117-139.
مطالعات مدیریت، اقتصاد و کارآفرینی
دوره 6، شماره 4
زمستان 1404
صفحه 78-109

  • تاریخ دریافت 15 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 28 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 26 بهمن 1404