تبیین ابعاد مانایی شغلی بر پایه سرپرستی بدرفتار و دوگانگی اشتیاق شغلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مهتا چابکی 1
محمد مهدی پورسعید 2
سعید ده یادگاری 2
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت کسب و کار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
2 دکتری مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
10.22034/jmek.2026.580456.1200
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تبیین ابعاد سه‌گانه مانایی شغلی بر پایه سرپرستی بدرفتار و دوگانگی اشتیاق شغلی در میان کارکنان صنعت گردشگری انجام شد. مطالعه از نظر هدف کاربردی، از نظر روش توصیفی-همبستگی و از نظر زمان گردآوری داده‌ها مقطعی است و به‌صورت بازتحلیل ثانویه داده‌های ۱۳۰ نفر از کارکنان سازمان‌های دولتی و خصوصی فعال در حوزه گردشگری شهر کرمان انجام گرفت. در مدل پژوهش، سرپرستی بدرفتار به‌عنوان متغیر برون‌زا، اشتیاق هماهنگ و اشتیاق وسواسی به‌عنوان سازوکارهای انگیزشی و سه بعد تناسب، پیوند و فداکاری به‌عنوان پیامدهای مانایی شغلی مورد بررسی قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌های استاندارد با طیف لیکرت بود و داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان داد سرپرستی بدرفتار اثر منفی و معناداری بر اشتیاق هماهنگ دارد، درحالی‌که اثر آن بر اشتیاق وسواسی معنادار نبود. اشتیاق هماهنگ و وسواسی هر دو با ابعاد سه‌گانه تناسب، پیوند و فداکاری رابطه مثبت و معنادار داشتند. همچنین، اثر غیرمستقیم سرپرستی بدرفتار بر هر سه بعد مانایی از مسیر اشتیاق هماهنگ معنادار بود، اما مسیرهای غیرمستقیم از طریق اشتیاق وسواسی معنادار نشدند. یافته‌ها بر اهمیت کیفیت رفتار سرپرست و تمایز میان دو نوع اشتیاق در تبیین نحوه شکل‌گیری پیوند کارکنان با شغل تأکید دارند.
کلیدواژه‌ها
سرپرستی بدرفتار
اشتیاق هماهنگ
اشتیاق وسواسی
مانایی شغلی
مدل‌سازی معادلات ساختاری
موضوعات

عنوان مقاله English

Explaining the Dimensions of Job Embeddedness Based on Abusive Supervision and the Duality of Job Passion

نویسندگان English

mahta chaboki 1
mohammad mehdi poursaeed 2
saeid dehyadegari 2
1 Master's student in Business Administration, Department of Management, Faculty of Management and Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran.
2 PhD in Management, Faculty of Management and Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Kerman, Iran.
چکیده English

This study aimed to explain the dimensions of job embeddedness based on abusive supervision and the duality of job passion. The research was applied in purpose, descriptive-correlational in method, and cross-sectional in data collection. It was conducted as a secondary reanalysis of data obtained from 130 employees working in public and private tourism-related organizations in Kerman, Iran. In the proposed model, abusive supervision was treated as the exogenous variable, harmonious and obsessive job passion were considered as motivational mechanisms, and fit, links, and sacrifice were examined as the three distinct outcomes of job embeddedness. The collected data were analyzed using partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM). The results indicated that abusive supervision had a significant negative effect on harmonious passion, whereas its effect on obsessive passion was not statistically significant. Furthermore, both harmonious and obsessive passion were positively and significantly associated with the dimensions of fit, links, and sacrifice. Moreover, the indirect effects of abusive supervision on all three dimensions of job embeddedness through harmonious passion were significant, while the indirect paths through obsessive passion were not significant. These findings highlight the critical importance of supervisory behavior quality and the necessity of distinguishing between the two forms of passion when explaining employees’ psychological attachment and retention in their jobs.

کلیدواژه‌ها English

Abusive Supervision
Harmonious Passion
Obsessive Passion
Job Embeddedness
PLS-SEM
ابراهیمی، الهام، و فتحی، محمدرضا. (1401). رابطه میان حمایت سازمانی ادراک‌شده و بازآفرینی شغل در پرستاران بیمارستان: نقش تعدیل‌گر درهم‌تنیدگی شغلی. تصویر سلامت، 13(2)، 210-222.
نیازآذری، مرضیه. (1402). تأثیر سرپرستی توهین‌آمیز بر روابط اجتماعی در محیط کار با نقش میانجی رفتارهای تلافی‌جویانه. مشاوره شغلی و سازمانی، 15(2)، 123-148.

Arici, H. E., Arasli, H., Köseoglu, M. A., Sokmen, A., & Arici, N. C. (2023). Job embeddedness in hospitality and tourism scholarship: Past, present, and future research agenda. International Journal of Hospitality Management, 109, 103417. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2022.103417
 
Coetzer, A., Inma, C., Poisat, P., Redmond, J., & Standing, C. (2019). Does job embeddedness predict turnover intentions in SMEs? International Journal of Productivity and Performance Management, 68(2), 340–361. https://doi.org/10.1108/IJPPM-03-2018-0108
 
Daniel, M. J. (2022). How an abusive supervision climate impacts business-to-business (B2B) sales performance, and the roles of leader–members interdependence and team psychological safety [Doctoral dissertation, Abilene Christian University].
 
Dugan, R., Edelblum, A., Kalra, A., Lee, N. Y., & Yoon, S. (2024). How social media and flexible work arrangements harden salespeople to abusive supervision. Industrial Marketing Management, 121, 146–159. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2024.07.008
 
Goswami, M., & Jena, L. K. (2024). Nightmare in remote mode: Evidence of remote abusive supervision in Indian organisations. IIMB Management Review, 36(4), 368–379. https://doi.org/10.1016/j.iimb.2023.10.003
 
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2022). A primer on partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) (3rd ed.). Sage.
 
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43(1), 115–135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
 
Landay, K., DeSimone, J. A., & Harms, P. D. (2022). A psychometric investigation of harmonious and obsessive work passion. Journal of Organizational Behavior, 43(9), 1535–1561. https://doi.org/10.1002/job.2596
 
Mitchell, T. R., Holtom, B. C., Lee, T. W., Sablynski, C. J., & Erez, M. (2001). Why people stay: Using job embeddedness to predict voluntary turnover. Academy of Management Journal, 44(6), 1102–1121. https://doi.org/10.5465/3069391
 
Ronen, S., & Donia, M. B. L. (2020). Stifling my fire: The impact of abusive supervision on employees’ motivation and ensuing outcomes at work. Journal of Work and Organizational Psychology, 36(3), 205–214. https://doi.org/10.5093/jwop2020a20
 
Sharma, I., Lim, W. M., & Aggarwal, A. (2026). When leaders cast shadows: The supervisor-employee-customer triangle of abusive supervision with evidence from the hotel industry. International Journal of Hospitality Management, 132, 104344. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2025.104344
 
Teng, H. Y., Cheng, L. Y., & Chen, C. Y. (2021). Does job passion enhance job embeddedness? A moderated mediation model of work engagement and abusive supervision. International Journal of Hospitality Management, 95, 102913. https://doi.org/10.1016/j.ijhm.2021.102913
 
Tepper, B. J. (2000). Consequences of abusive supervision. Academy of Management Journal, 43(2), 178–190. https://doi.org/10.2307/1556375
 
Vallerand, R. J., Blanchard, C., Mageau, G. A., Koestner, R., Ratelle, C., Léonard, M., Gagné, M., & Marsolais, J. (2003). Les passions de l’âme: On obsessive and harmonious passion. Journal of Personality and Social Psychology, 85(4), 756–767. https://doi.org/10.1037/0022-3514.85.4.756
 

  • تاریخ دریافت 14 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 24 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 27 اسفند 1405