نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده علوم انسانی و تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه پیام‌نور، کرج، ایران.

چکیده

جهان امروز، جهانی با تحولات عظیم است. که در طول این سالها به سمت آینده دیجیتالی حرکت کرده است. به طوری که فناوری اطلاعات در سالهای اخیر به موضوعی بحث برانگیز تبدیل شده است یکی از عمده ترین شرایط توسعه در فن آوری اطلاعات وجود افراد متخصص و کار آمد می باشد، از اینرو لزوم توجه به ارتقای مهارت ها برای آمادگی در برابر سیل عظیم تغییرات بیشتر احساس می‌شود بنابراین با توجه به به این موارد ، پیش از پیش مبحث سواد دیجیتالی مطرح می شود. سواد دیجیتالی به عنوان یک شایستگی اصیل در قرن بیست و یکم است که برای بازارهای رقابتی و جهانیِ امروز ضروری است. از اینرو پژوهش حاضر به بررسی مفهوم سواد دیجیتالی به صورت مطالعه مروری پرداخته است. و نتایج پژوهش حاکی بر این امر است که افراد باسواد دیجیتال می دانند چگونه با استفاده از ابزارهای دیجیتالی، توانمندی های خود را به مخاطبان گسترده تری عرضه کرده و با افراد از سراسر دنیا تعامل برقرار کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

احمدی، آذر.  و  پورکریمی، جواد(1392). سواد فناوری اطالعات و ارتباطات دبیران براساس الگوی ISST ،تحقیقات کتابداری و اطالاع رسانی دانشگاهی، دوره 47 ،شماره 4 ، 468-449. 
ادبی‌فیروزجاه، حسین.، یمینی فیروزه، مسعود. و یمینی‌‌فیروز، میناس(1397).  بررسی تأثیر سواد دیجیتالی بر افزایش سطح علمی دانشجویان تربیت بدنی، فصلنامه بازیابی دانش و نظام‌های معنایی، دوره 5، شماره 14، 137-119. 
اربابی، طاهره(1398). تأثیر سواد دیجیتالی بر یادگیری الکترونیک دانشجویان دوره های مجازی دانشگاه سیستان و بلوچستان، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده مدیریت و اقتصاد ، 120 صفحه. 
حسنی، حسین.، عنایتی‌نوین‌فر، علی. و سراجی، فرهاد(1395). ارزیابی آموزش سواد رایانه‌ای در کتاب کار و فناوری پایه ششم ابتدایی از دیدگاه معلمان، نشریه علمی پژوهش‌های آموزشی و یادگیری، دوره 13، شماره 1؛ 52-37. 
حسینی، احمد.، مهدیون، روح‌.، قاسم‌زاده علیشاهی، ابوالفضل(1399). نقش سواد دیجیتالی و شایستگی‌های کانونی معلمان بر عملکرد شغلی آنان، علوم و فنون مدیریت اطلاعات، دوره 6، شماره 2، 42-19. 
حسینی، میرزاحسن. و شاکری، مرضیه(1394). درک اثر یادگیری الکترونیک بر عملکرد دانشجویان: نقش سواد دیجیتال (مورد مطالعه:دانشجویان کارشناسی ارشد دوره های الکترونیک دانشگاه پیام نور استان مازندران، مقاله پذیرفته شده در مجموعه مقالات کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری،  17-1.
زمانی‌فراهانی ،پریسا.، زمانی‌مقدم، افسانه. و قورچیان، نادر(1398). بررسی و تعیین عوامل موثر بر مهارتهای زندگی نسل دیجیتال، فصلنامه علمی – پژوهشی تربیتی ، سال چهارهم، شماره 59، 116-105. 
کاظم‌پوریان، سعید. و عبدلی، سمانه(1395). سواد دیجیتال: راهکاری برای پوشش شکاف دیجیتال و  پرورش شهروند دیجیتال، فصلنامه علمی – ترویجی، سیاست‌نامه علم و فناوری، دوره 6، شماره 4، 64-53. 
مالمیر، رضا.، سراجی، فرهاد. و عباسی‌کسائی، حامد(1399). تبیین خلق محتوای الکترونیکی توسط معلمان در شبکه‌های اجتماعی مجازی؛ فصلنامه علمی تدریس پژوهشی، سال هشتم، شماره سوم، 146-123. 
محرمی، اعظم(1395). نقش سواد دیجیتالی و ظرفیت یادگیری سازمانی بر عملکرد شغلی کارکنان اداره آموزش و پرورش استان آذربایجان شرقی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی،  134 صفحه. 
پمحرمی، الف.، مهدیون،روح‌اله.، قاسم‌زاده علیشاهی، ابوالفضل. و رزاقی، محمد(1399). نقش سواد دیجیتالی و ظرفیت یادگیری سازمانی بر عملکرد شغلی کارکنان آموزشی، مدیریت اطلاعات، دوره 6، شماره 1، 201-222.
مرادی، خدیجه. و هداوند، رضا(1396). بررسی میزان و تاثیر سواد دیجیتالی دبیران شاغل در مدارس راهنمایی شهرستانهای استان تهران بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، نشریه علمی – تخصصی ادکا، شماره چهارم، 29-14.
هادیلو، امین(1395). نقش روند فناوری اطلاعات بر سواد دیجیتالی به روش آینده پژوهی ،پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، 335 صفحه. 
Barton, Allan D. (2006). The significance of a social practice view of language, literacy and numeracy. In L. Test, M. Hamilton, and Y. Hillier (Eds.), Adult literacy, numeracy and language pp. 21-30.
Bawden, D. (2008).Origins and concepts of digital literacy, in C Lankshear and M Knobel (eds), Digital literacies: concepts, policies and practices pp. 17-32.
Beck, E., Goin, M. E., Ho, A., Parks, A., & Rowe, S. (2021). Critical digital literacy as method for teaching tactics of response to online surveillance and privacy erosion. Computers and Composition, 61, 102654. (https://doi.org/10.1016/j.compcom.2021.102654).
Cakmek, T.; Ozel, N. & Yilmaz, M. (2013). Evaluation of the open course ware initiative within the scope of Digital Literacy Skills: Turkish open Course ware consortium case. Procardia social and Behavioral Sciences, 83: 65-70.
Castilla, D., Botella, C., Miralles, I., Bretón-López, J., Dragomir-Davis, A. M., Zaragoza, I., & Garcia-Palacios, A. (2018). Teaching digital literacy skills to the elderly using a social network with linear navigation: A case study in a rural area. International Journal of Human-Computer Studies, 118, 24–37 (https://doi.org/10.1016/j.ijhcs.2018.05.009)
Goldman, S.R.; Lawless, K.A.; Gomez, K.W.; Braasch, J.; McLeod, S. & Manning, F. (2010). Literacy in the digital world: Comprehending and learning from multiple sources. In: M.G. McKeown & L. Kucan (Eds.), Bringing reading research to life, 257–284, New York: Guilford
Irfan,E., Ali. Y. , sabir,M. (2022). Analysing role of businesses’ investment in digital literacy: A case of Pakistan.  Technological Forecasting and Social Change Volume 176, March 2022, 121484. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2022.121484
Kass-Hanna, J., Lyons, A. C., & Liu, F. (2021). Building financial resilience through financial and digital literacy in South Asia and Sub-Saharan Africa. Emerging Markets Review, 100846 (https://doi.org/10.1016/j.ememar.2021.100846)
Knutsson, O.; Blasjo, M.; Hallsten, S. & Karlstrom, P. (2012). Identifying different registers of digital literacy in virtual learning environment. Internet and Higher Education, 15 (4):237-246
Liang, Q., de la Torre, J., & Law, N. (2021). Do background characteristics matter in Children’s mastery of digital literacy? A cognitive diagnosis model analysis. Computers in Human Behavior, 122, 106850 (https://doi.org/10.1016/j.chb.2021.106850)
List, A., Brante, E. W., & Klee, H. L. (2020). A framework of pre-service teachers’ conceptions about digital literacy: Comparing the United States and Sweden. Computers & Education, 103788. (https://doi.org/10.1016/j.compedu.2019.103788)
Mackey, T.P. & Jacobson, T.E. (2010). Reframing Information Literacy as a Meta literacy. College & Research Libraries, 72
Martins, L. L., & Kellermanns, F. W. (2004). A Model of Business School Students’ Acceptance of a Web-Based Course Management System. Academy of Management Learning & Education, 3(1), 7–26. (https://doi.org/10.5465/amle.2004.12436815)
Mohammadyari, S., & Singh, H. (2015). Understanding the effect of e-learning on individual performance: The role of digital literacy. Computers & Education, 82, 11–25 (https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.10.025)
Purnama, S., Ulfah, M., Machali, I., Wibowo, A., & Narmaditya, B. S. (2021). Does digital literacy influence students’ online risk? Evidence from Covid-19. Heliyon, 7(6), e07406 (https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2021.e07406).
Rahmah, A. (2015). The Third Information System International Conference Digital Literacy Learning System for Indonesian Citizen. Procardia Computer Science, 7: 94-101
Tham, J. C. K., Burnham, K. D., Hocutt, D. L., Ranade, N., Misak, J., Duin, A. H., Campbell, J. L. (2021). Metaphors, Mental Models, and Multiplicity: Understanding Student Perception of Digital Literacy. Computers and Composition, 59, 102628 (https://doi.org/10.1016/j.compcom.2021.102628).
Abdulai, A.-F., Tiffere, A.-H., Adam, F., & Kabanunye, M. M. (2021). COVID-19 information-related digital literacy among online health consumers in a low-income country. International Journal of Medical Informatics, 145, 104322. (https://doi.org/10.1016/j.ijmedinf.2020.104322)
Wu, Z. (2020). Tracing EFL writers’ digital literacy practices in asynchronous communication: A multiple-case study. Journal of Second Language Writing, 50, 100754. (https://doi.org/10.1016/j.jslw.2020.100754)
Polizzi, G. (2020). Digital literacy and the national curriculum for England: Learning from how the experts engage with and evaluate online content. Computers & Education, 103859. (https://doi.org/10.1016/j.compedu.2020.103859)
Blau, I., Shamir-Inbal, T., & Avdiel, O. (2020). How does the pedagogical design of a technology-enhanced collaborative academic course promote digital literacies, self-regulation, and perceived learning of students? The Internet and Higher Education, 45, 100722. (https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2019.100722)
Porat, E., Blau, I., & Barak, A. (2018). Measuring digital literacies: Junior high-school students’ perceived competencies versus actual performance. Computers & Education, 126, (https://doi.org/10.1016/j.compedu.2018.06.030)